خانه > سلامت > زنان شهری فقیر با طرد اجتماعی روبرو هستند-سلامت

زنان شهری فقیر با طرد اجتماعی روبرو هستند-سلامت


image 13961014435654 زنان شهری فقیر با  طرد اجتماعی روبرو هستند سلامت
سلامت نیوز: همين ديروز نياز شديد به بيست تومن پول داشتم. زنگ زدم به همسايه قبلـي كـه آرايشگاه داره، بهش مي گم: مي توني بهم كمك كني تا چند روز دیگه كه يارانه گرفتم پـس بدم. برگشته مي گه: طلا يا امانتي داري پيشم بذاري؟ به گزارش سلامت نیوز، شهروند نوشت: زهرا ٣٧ساله است و این طعنه را فراموش نکرده. زهرا همواره در معرض طعنه زنی است به خاطر فقری که زندگی اش را رها نمی کند. ١٦ زن كه همسرانشان ازكارافتاده، مريض، بی درآمد يا زنداني هستند. ١٠ زن بی شوهر (بيوه يا مطلقه) و ٦ دختر جوان مجرد. همه این زنان به نوعی و به دلیلی احساس طردشدگی دارند. زهرا، تحصيلات ابتدايي دارد و خانه دار است. مي گويد: شوهرم نمي ذاره چيزي كه دوست دارم و رنگي كه دوست دارم بپوشـم، هميشه حس مي كنم لباسي ندارم بپوشم. واسه همين تا جايي كـه بتـونم بهونـه ميارم كه سرما خوردم، بدنم درد مي كنه يا سردرد دارم و به مهمونی نمي رم. محدوديت هاي مادي بيانگر این است كه فقر به خودي خود، مانع از شكل گيري انسـجام و ادغام اجتماعي در بسياري از حوزه هاي زندگي اجتماعي مي شود و از سه مفهوم اوليه ناتواني در مصرف كالا ناتواني در تبادل هدايا و ناتواني در دسترسي به خدمات اساسـي تشـكيل مي شود. رضا مجرب قوشچي، محمدجواد زاهدي، روانه دانش و فيروز راد که موضوع طرد زنان از اجتماع را بررسی کرده اند، می گویند: زنان فقير به علت ناتواني در مصرف كالا و نشانه هـايي كـه معمـولا دلالـت بـر يـك زنـدگي شايسته دارد، در بسياري از جمع ها و محافل احساس شرم مي كنند و سعي مي كننـد كمتـر در آنها حضور يابند. جامعه آماري اين تحقيق شامل همه زنان و دختران تحت پوشش كميته امداد شهرسـتان اروميـه در سال ١٣٩٥ است كه تعدادشان در این سال ٤١ هزارو٦٢ نفـر بـود. علـت انتخـاب اين زنان اين است كه افراد تحت پوشش اين سازمان، هم از نظر معيارهاي ايـن سـازمان دولتي و هم از نظر شـهروندان جامعـه، فقيـر شـمرده مـي شـوند. طبق يافته هاي اين تحقيق پنج علت اصلي شامل ١-رويكرد منفـي بـه فقـرا، ٢-طـرد ناشـي از تجرد، ٣-محدوديت هاي مادي فقر، ٤-فقدان سـرمايه فرهنگـي و ٥-حـوادث منفـي زنـدگي بـر شكل گيري طرد اجتماعي در زندگي زنان فقير شهري تأثير دارد. در بين بخش هاي مختلف جامعه، زنان ازجمله گـروه هـايي هسـتند كـه بـه دلايـل مختلـف، به مثابه يكي از گروه هاي هدف در معرض طرد اجتماعي قرار دارنـد. در بسـياري از اجتماعـات سنتي، زنان كمتر از مردان در مكان هاي عمومي ديده مي شـوند و صدايشـان به گوش می رسد. مشاركت زنان در بعضي فعاليت هاي اجتماعي و اقتصادي محدود به نقـش هـاي زنانـه و سـنتي است؛ مثلا، درخصوص حضور زنان در بازارهاي مالي كشور، مشـخص شـده كـه بـيش از يك چهارم زنان هيچ ارتباطي با نظام بانكي ندارند و از حدود ٤٠ درصد زناني كه بـه درخواسـت وام نياز داشتند، ٥ /١١ درصد تقاضاي وام كرده و فقط ٦/٥ درصد موفق به دريافت وام شـده اند. همچنين، شواهد آماري نشان دهنده محدوديت تنوع شـغلي و فرصـت هـاي كمتـر ارتقـاي شغلي براي زنان است، ضمن اين كه مشاركت سياسي زنان در مقايسه با مردان كمتر اسـت. در فهم مسائل زنان و مهمتر از آن تدوين سياست هاي اجتمـاعي مـرتبط بـا آن بايـد توجه داشت كه زنان جمعيت همگن نيستند و از لحاظ طرد اجتماعي نيز همـه آنهـا بـه يـك اندازه دچار اين پديده نيستند. در بين گروه هـاي مختلـف زنـان، زنـان فقيـر شـهري عـلاوه بـر محدودبودن در نقش هاي خاص، به علـت فقـر و تنگدسـتي در معـرض طـرد و حاشـيه نشـيني بيشتري نسبت به حيات اجتماعي قرار دارند. فقر يكي از بنيان هاي اصلي طرد اجتماعي اسـت و در بسياري از كشورهاي جهان، فقر و طرد اجتماعي درهم تنيده شده اند. با اين كه اين دو پديده از لحاظ ويژگي ها و ابعاد مفهومي مجزا هستند و فقيربودن لزوما به معناي مطرودبـودن نيسـت. فقر به شيوه هاي مختلف كيفيت زندگي افـراد را تحـت تـأثير قـرار داده و احتمـال حاشيه نشيني و طرد اجتماعي را افزايش مي دهد. شرم حضور سريه ٣٥ساله، ديپلمه و خانه دار است، او مي گويد: بعد از به دنيا اومدن دومين دخترم، رفتم كـلاس خيـاطي. خيلـي علاقـه داشـتم و الگوهاي دامن رو ياد گرفتم، ولي پول نداشتم كه بتـونم پارچـه بخـرم و الگوهـا رو روي پارچه بيارم. ديگه خجالت كشيدم و سر كلاس هام نرفتم. اين زنان همچنين در شبكه روابط خود با ديگران، قدرت عمل به انتظارات متقابـل و مبادله هاي مادي و نمادين را ندارند و خودشان به صورت داوطلبانـه از مشـاركت در ايـن گونـه مبادله ها اجتناب مي كنند. اين طردها خودخواسته نيستند و زنـان فقير تحـت فشـار انتظـارات اجتمـاعي، طرد غيرارادي را تجربه مي كنند. عزيزه ٤٤ساله، تحصيلات راهنمايي دارد و خانه دار است. زياد اتفاق افتاده که مثلا به مراسمي مانند عروسي يا جشني دعوت شده، اما نـرفته، چـون مشكل مالي داشته است و نمی توانسته دست خالی برود. او در این مواقع بهانه های مختلفی برای نرفتن جور می کند. بعضي مواقع هم در صورت شركت در چنين انتظارات متقابلی، سازوكارهاي رواني و زباني طرد بـه كناره گيري آنها از روابط و حوزه هاي اجتماعي منجر مي شود. مهسا دانشجوی ٢٢ساله مي گويد: توي عروسي دخترخاله ام زندايي ام اونقدر با كنايه به لباس هاي من و كـادويي كـه داديم تاكيد كرد كه من براي شام نموندم و به بهونه درس برگشتم خونه. در پژوهشی که به بررسی طرد زنان فقير شهري تحت پوشش كميته امداد شهرستان اروميه پرداخته، تاکید می شود ناتواني در دسترسي به خدمات اساسي عامل ديگـري اسـت كـه باعـث طـرد زنـان فقيـر شهري مي شود. به نظر مي رسد داشتن حداقل توان مالي، شرط اوليه و مهـم اسـتفاده از منـابع، فرصت ها و خدمات اساسي مثل مراكز درماني، خدمات بانكي، مكان هاي تفريحي و… است. اكرم ٤٣ساله، بي سواد و خانه دار است. صاحب كار قبلي اش به او تهمت زد و آزارش داد، اما او شکایت نکرد. مفت و مجاني که دادگاه به كار آدم نمي رسه. نمي تـونم پيگيـري كـنم. بايـد پول فـيش بريزي، من هم كه پول و بودجه كافي نداشتم، پيگير (شكايت) نشدم . مرضيه ٣١ساله به جلسات انجمن اولیای مدرسه نمی رود، چون هراس این را دارد که از او برای کمک به مدرسه وجه نقد بخواهند. مینا هم بیمار است و نیازمند چکاپ، اما به خاطر هزینه های درمان نمی تواند به پزشک مراجعه کند. ضعف سرمايه فرهنگي يكي از عوامل كليدي در طرد اجتماعي زنان فقير شهري، ضـعف سـرمايه فرهنگـي اسـت. ايـن مقوله كلان از دو مفهوم اوليه بي سوادي و فقـدان مهـارت هـاي حرفـه اي تشـكيل شـده و بيانگر آن است كه زنان فقير به دليل سواد ناكافي، نداشتن مهارت ها و توانمنـدي هـاي شـغلی و حرفه اي از مشاركت فعال در حوزه هاي مختلف اجتماعي به ويژه حوزه هاي رسمي طرد شده انـد. سیما خانه دار است و بی سواد. مي گويد خيلي جاها چوب بي سوادي را خورده. حداقل اگـر راهنمـايي خونـده بـودم، الان پيش يه دكتر منشي مي شدم. عاطفه ٥٥ساله است. بي سواد و خانه دار. مي گويد براي شركت در انجمن اولياي مدارس از همه مهمتر داشتن سواد درست و حسابي است که او ندارد: بعضي مواقع نداشتن سواد حتي بر يادگيري مهارت هـاي حرفـه اي نيـز تـأثير مـي گـذارد و تـلاش براي ادغام را بي نتيجه مي كند. مريم ٣٥ساله تحصيلات سوم راهنمايي دارد و خانه دار است، با مشكلات فراوان دوره آرايشگري را گذراند، اما به خاطر نداشتن سواد دچار مشكل شد. بعضـي از اصطلاحات انگليسي را نمی دانست. چـون نمـي تونسـتم يـاد بگيـرم، رهاش كـردم. در تحقیق طرد اجتماعي در زندگي زنان فقير شهري سه نفر از زنان مشاغل موقتي داشتند: يك نفر آرايشگر مبتدي، يك نفر نگهداري از زن سالمند در منزل و يك نفر كار پاره وقت در شركتي خصوصي. بقيه زنان خانه دار بودند. در این بررسی آمده است: در زندگي این زنان فقر عاملي است كه باعث طـرد آنهـا از بعضـي حوزه هاي اجتماعي مي شود. زيستن در فقر ذاتا خصلت بدنام كنندگي دارد و زنان فقير به علـت فقيربودن به ديده ظن و ترديد نگريسته مي شوند. آنها به علت فقيـربـودن تجربـه هـاي تلـخ و طعنه آميزي از روابط خود با ديگران دارند. مثل مريم ٣٠ساله: همسايه هاي قبلي طعنه زيادي مي زدن. مثلا مي گفـتن بـدبخت چـرا مـي گـذاري بچه دار بشي؟ خيلي وضعت خوبه؟ يا مي گفتن: بابا اين وضعش خوبه، يارانه مي گيـره، سبد كالا مي گيره. اين حرف ها اذيتم مي كرد. واقعا داغونم كرد اين حرف ها. باعث شـد از همه ببرم و رابطه م رو قطع كنم. فقرا به مثابه تهديد بيانگر اين است كه معاشرت با زنان فقيـر از سـوي ديگـران همچـون تهديدي بر كسر شأن اجتماعي و احترام آنها تصور مي شـود. چنـين تصـوري باعـث مـي شـود پيوندهاي اجتماعي صميمي و نزديك با آنها كمتر شكل گيرد. معصومه ٥٢سـاله، بـي سـواد و خانه دار در مورد علت دوري جستن فرزند پسرش مي گويد: پسرم مي گه: نمي خـوام بـا خـانواده اي رفـ ت وآمـد كـنم كـه هـيچ كـس تحـويلش نمي گيره. آبروم پيش دوستام مي ره. من بهش مي گم: ما نيازي بـه پولـت نـداريم. فقط به ما سر بزن. ولي اون مي گه: همسرم اجازه نمي ده و مي گه خانواده تـو از قشـر پايين هستن. بي اعتمادي به فقرا ، نگرش به فقرا به مثابـه تهديـد و طعنه زني به فقرا همه شان نمونه هایی از رویکرد منفی به فقراست. مفهوم بي اعتمادي بـه فقـرا بيـانگر ايـن اسـت كـه در زندگي روزمره، اعتماد معمول و كافي به اين دسته از زنان وجود ندارد. لذا در مواقـع نيـاز (مـثلا قرض گرفتن، نياز به ضمانت وام و…) كمك و همكاري لازم با آنها نمـي شـود. ايـن تصـور وجود دارد كه در آينده آنها نخواهند توانست كمك مادي را جبران كنند. طرد ناشی از تجرد زنان فقير كه بيشتر در نقش هاي سنتي محدودند، امنيت و اعتبار اجتماعي شان را از طريـق ازدواج و بودن كنار همسرانشان به دست مي آورند و با از دست دادن همسر يا جداشدن از او در معرض ارزيابي منفي و در نهايت طرد از انواع روابط يا فعاليت هاي اجتماعي قرار مي گيرنـد. بايـد توجه كرد كه اين دسته از زنان به علت ساختار حاكم بر زندگي شان اكثرا در حوزه ها و مشـاغل غيررسمي حضور دارند و در اين حوزه ها در مقابل نگرش هاي منفي آسيب پذيرند؛ مثلا، يـك زن بدون شوهر در بعضي عرصه ها ممكن است همانند يك دردسر نگريسته شود و اين نـوع نگـرش در نهايت به طرد وي منجر مي شود. پروانه ٢٨ساله، ديپلمه و مجـرد در مـورد تجربـه اخـراج از شغل غيررسمي اش مي گويد: وقتي جوياي قضيه شدم و پرسيدم كه من كارم خيلي خوب بود، چرا اخراجم کردید؟ صاحب كارم گفت كه اين خونواده مي گه ما پسر مجـرد داريـم و دوست نداريم زن جوون بفرستيد براي كار. يا حداقل كسي رو بفرستيد كه بـا همسـرش بياد و دونفري كار كنن. در مواقع ديگر، حضور زنان بدون شوهر در بعضي عرصه هـا فرصـتي بـراي كـامجويي بـراي مردان نگريسته مي شود. درهرحال، حتي زماني كه به عنوان عامـل نگرانـي يـا فرصـت نگريسـته نشود، خود تجرد باعث آسيب پذيري و درنهايت طرد آنها از بعضي امتيازها مي شـود. رقيـه ٢٣ساله، به تازگي مدرك ليسانس گرفته و مجرد است، مي گويد: هرجا مي رم كار كنم، مي پرسن مجردي يا متأهل؟… وقتـي مـي گـم مجـردم، همـه برنامه ها عوض مي شه. رفتارهاي طردآميز نسبت به يك زن مجرد، به ويژه هنگامي كه فقرش آشكار شود، با شـدت بيشتري صورت مي گيرد. فاطمه ٤٠ساله، داراي تحصيلات راهنمايي و خانـه دار، كـه بـه تـازگي طلاق گرفته و حضانت فرزند خردسالش را برعهده گرفته، مي گويد: يه روز تصميم گرفتم برم يه خونه براي خودم اجاره كنم. وقتي گفتم شوهر نـدارم و وضعيت مالي خودم رو گفتم، انگار كه جذام دارم. همه بنگاه هـا جـواب رد دادن. مردسالاری و طرد زنان از اجتماع مردسالاري نيز از عوامل ديگـر طـرد زنـان فقيـر اسـت. در زنـدگي بعضـي از زنـان، تصميمات و كنترل مردان خانواده (به ويژه همسر يا پسران بزرگسال) باعث طرد آنها از بعضي فرصـت هـا، منـابع و ارتباطـات مـي شـود. كنتـرل مـردان خـانواده گـاهي بـه صـورت مسـتقيم (دستور دادن، اجازه ندادن…) و گاه به شكل غيرمستقيم از طريق كنترل لبـاس، خرجـي نـدادن و… انجام مي گيرد. گاهی هم حوادث منفي زندگي خودشان مسبب حوادث منفي ديگری در زندگی می شوند. حـوادث منفي زندگي از دو مفهوم اثر ذاتي حوادث منفي و شرم ناشي از حـوادث منفـي تشـكيل می شود. منظور از اثر ذاتي حوادث منفي ، تأثير حادثه منفي در قطع پيوندهاي اجتمـاعي يا گسست از فرصت ها و منابع است. فاطمه ٤٨ساله، بي سواد و خانه دار مي گويد: اقوام كه تا خونه داشتم و شوهر، همه شون رفت وآمد مي كردن. همين كه جدا شـدم من رو ترك كردن. همسر معصـومه ٣٠سـاله، زنداني است و نـوزادش بـه تـازگي بـه دليـل بيمـاري زردي و كم خوني و ضعف در مراقبت فوت كرده، او مي گويد: مي خوام بگم خودم رفت وآمد نمي كنم. چون پيش همسايه هـا سـرافكنده هسـتم. از سوال هاشون مي ترسم. اگه بپرسـن چـرا بچـه ت مـرد چـي بگـم؟ يـا بپرسـن همسـرت كجاست؟ چي بگم؟ صديقه ٥٢ساله، بي سواد و خانه دار مي گويد: به جز با خداي خودم با هيچ كس مشورت نمي كنم. مشكلم رو خودم حل مـي كـنم و با همسر زمين گيرم مشورت مي كنم. مهري ٤٦ساله، بي سواد و خانه دار مي گويد: همه مثل من يه جور بدبختي دارن. وضعشون طوري نيست كه بتونن كمك بكنن. مفهوم فقر بين نسلي نشان دهنده اين است كه فقر زنـان مطالعـه شـده پديـده اي مـوقتي نيست و در دوره هاي طولاني تداوم داشته و به تدريج منابع و فرصت هاي ادغـام زنـان فقيـر را بـه تحليل برده است. ليلا ٢٠ساله، مجرد و دانشجو مي گويد: من الان توي یه شهر غريب با هزار مصيبت و قسم تونستم ثبـت نـام كـنم و خوابگـاه بگيرم. يك (قطعه) طلا داشتم كه فروختم و دو تـرم رو بـه اين جـا رسـوندم… مـن گـدا نيستم، ولي حاضرم گدايي كنم تا درس بخونم. مي ترسم نتونم درسم رو ادامه بدم. مفهوم ابراز وفاداري نيز بيانگر كوشش هايي است كه بعضي مواقع جهت تقويت پيوندهاي اجتماعي شكننده از سوي زنان فقير به كار مي رود. اعظم ٢٧ساله، مجرد و ديپلمـه كـه از يـك زن سالمند پرستاري مي كند، مي گويد: تو اين خونه كه (به عنوان) همدم ميام، اوايل (رفتار) خانمم خيلي سرد بود و باهـام حرف نمي زد… از دخترهاش غذاي مورد علاقـه اش رو پرسـيدم و بـراش مـي پخـتم… بـا اين كه وظيفه ام نبود. كم كم ازش خواستم باهام بيرون بياد. اوايل خيلي سـخت بـود، امـا بعدها انگار به دلش نشسته بودم. الان ديگه مثل دخترش شدم. البته در بسياري از مواقع تـلاش زنـان فقيـر بـراي ادغـام مجـدد و حضـور در عرصـه هـاي اجتماعي موفقيت آميز نيست. در زندگي زنان مطالعه شده مشاهده مي شود كه به دنبال حاشيه نشيني اجتماعي و رانده شدن از بعضي روابط و حوزه هـاي اجتمـاعي، تمايل به انزواگزيني به وجود مـي آيـد. بـه ايـن شـكل كـه زنـان فقيـر در واكـنش بـه وضـعيت طردشدگي، به تدريج خودشان سطح روابط و رفت وآمدهاي خصوصـي و خـانگي شـان را كـاهش مي دهند و روابط خود را با ديگران بسيار محدود مي كنند. پروانه ٤٣ساله، زير ديپلم و خانه دار كه به تازگي دخترش طلاق گرفتـه و مكـررا رفتارهـاي طردآميز از سوي ديگران را تجربه كرده: هروقت مي رم بيرون، نگران نگاه هـاي همسـايه هـا هسـتم… از وقتـي دختـرم تـوي زندگي اش شكست خورده و طلاق گرفته و به خونه برگشته، نگاه مردم به ما عوض و رابطه مون سردتر شده. حرف هاي نامربوط پشـت سـر بچـه ام مـي زنـن… تـازگي هـا از همسايه ها، از همه، متنفر شدم نمي خوام هيچ كس رو ببينم. ترس (ترس از تحقيرشدن، طعنه ها، بي احترامـي و…) و احسـاس معـذب بـودن از سـاير پيامدهاي طرد اجتماعي است كه در زندگي زنان فقير مطالعه شده مشاهده مي شود. بايد اشـاره كرد كه طعنه ها و تحقيرها علت طرد هستند، ولي به دنبال تجربه هاي منفي طرد، تـرس و نگراني شكل مي گيرد كه ضمن بازتوليد طرد، از پيامدهاي رواني طـرد نيـز اسـت. سـميه ٤٦ساله، بي سواد و خانه دار كه همسرش فوت كرده، در مـورد علـت كنـاره گيـري از بعضـي روابـط خانگي و خصوصي اش مي گويد: بد برداشت مي كنن. مي گن اين زن شوهر نداره مي ره خونه فلانـي. مـن از حـرف و حديث مي ترسم. احساس معذب بودن نيز بعضي مواقع به دنبال تجربه رفتارهـاي طردآميـز شـكل مـي گيـرد. طيبه ٣٤ساله، ديپلمه و خانه دار مي گويد: چند بار جلسه اولياي مدرسه دخترم بود، نتونستم برم و چند بـار از مدرسـه دختـر بزرگم دعوت كردند، نتونستم برم. احساس بدي دارم. با حركات و رفتـار مـردم احسـاس مي كنم همه از جريان زندگي ام (حوادث منفي زندگي) باخبرن. نادره ٤٥ساله، بي سواد و خانه دار مي گويد: من هم دوست داشتم راحت به مجلسي برم و بدون خجالت و سرافكندگي سر بلنـد كنم. فقط از شركت در مراسم معذب هستم، چون پول كافي ندارم مثل مـردم بپوشـم، سواد كافي ندارم مثل مردم حرف بزنم. فكر مي كنم اكثر مردم دنبال ماديـات هسـتن و من رو تو خودشون راه نمي دن. به طوركلي پيامدهاي طرد اجتماعي براي زنان فقير منفي است. اين پيامدها به تدريج باعـث تحكيم و تداوم طرد اجتماعي و موقعيت حاشيه اي زنان فقير مي شود. حمایت از طردشدگان پژوهشگران و محققان پس از بررسی نتیجه می گیرند که راهکار حذف حاشيه نشيني و طرد زنان فقير اقـداماتي در سـطح فـردي، نهادي و اجتماعي است. طرد آنها صـرفا بـا اقـدام خـود آنهـا از بـين نمـي رود. ايـن دسته از زنان شهري، علاوه بر محروميت هاي ناشي از فقر درآمدي، دچار انـواع محروميـت هـاي مزمن (مثل محروميت هاي ناشي از تبعيض، اخـراج يـا بيكـاري، بيمـاري هـاي مـزمن يـا حـاد، بي سوادي و كم سوادي، فقدان مهارت هاي حرفـه اي، انـزوا و…) هسـتند. چنـين وضـعيتي، لـزوم توانمندسازي رواني، اجتماعي و فرهنگي زنان فقير را مطرح مي كند. تحقيـق حاضـر اگرچـه در سطح خرد و زندگي روزمره به مطالعه طرد اجتماعي زنان فقيـر پرداختـه، ولـي نبايـد از نقش سازمان ها و نهادهاي كـلان جامعـه در شـكل گيـري پديـده طـرد اجتمـاعي غافـل مانـد. بررسي درخصوص نقش اين گونه عوامل مي تواند تحقيقات سـطح خرد را تكميـل كنـد. همچنین گروه هاي جمعيتي ديگري نيز وجود دارد كه در معـرض طـرد اجتمـاعي قـرار دارنـد (همچـون جوانان، كودكان خياباني، افراد مبتلا به ايدز، گروه هاي قومي، زباني و… ) كه باید مورد مطالعه و پژوهش قرار گيرند. ** بنابر آنچه آمد، واقعيات روابط اجتماعي در زندگي روزمره نشان دهنده وجود شـكل هـايي از طـرد اجتماعي در زندگي زنان شهري است و اين وضعيت در زندگي زنان فقير، به علت رابطـه فقـر و طرد اجتماعي، محسوس تر و گسترده تر است. ايـن گـروه از زنـان شـبكه روابـط اجتمـاعي بسـيار محـدودي دارنـد، ميـزان اعتمادشان بسيار پايين و فرصت هايشان براي كسب مهارت و كاركردن بسيار كمتـر اسـت. در پژوهش ديگري كه بر اين بخش از زنان شهري انجام گرفت، مشخص شد كه در زندگي ايـن زنـان، عـلاوه بـر عناصـر عمـومي فقــر (همچـون مسـكن) مسائل متعـدد ديگـري همچــون مسـئوليت گريـزي، مشـاركت گريـزي، ازدواج اجبـاري، خطرپـذيري پـايين و… وجـود دارد كـه نشان دهنده وجود شكل هاي گوناگون طرد اجتماعي در زنـدگي آنهاسـت. درواقـع، ايـن گروه از زنان، از آسيب پذيرترين اعضاي جامعه اند. يكي از تحقيقات داخلـي كـه در ايـن حوزه انجام گرفته، پژوهش فيروزآبادي و صادقي بر زنـان فقيـر روسـتايي اسـت. آنهـا در بخشي از يافته هاي خود و در رتبه بندي ابعاد طرد نشان دادنـد كـه ايـن گـروه از زنـان در بعـد حمايت بين گروهي طرد شديد و در بعد شرمسـاري اجتمـاعي و مشـاركت غيررسـمي طـرد خفيفي را نسبت به ساير ابعاد طرد تجربه مي كنند. محققان در تحقيق ديگري بـه بررسي ميزان طرد اجتماعي برحسب اشتغال و محل اقامت پرداختند و به ايـن نتيجـه رسـيدند كه زنان فقير شاغل و بومي نسـبت بـه زنـان غيرشـاغل و مهـاجر در بعضـي از ابعـاد، همچـون شبكه هاي حمايتي درون گروهي و بين گروهي، ميزان طرد كمتري را تجربه مي كنند. در تحقيـق ديگري از همين پژوهشگران مشخص شـد كـه برخـي از گـروه هـاي اجتمـاعي نظيـر كودكـان، سالخوردگان، معلولان و اقليت هاي قومي و ديني در عرصه تبليغات سياسي بشدت در معرض طرد قرار دارند. پژوهش دیگری با رويكرد طرد اجتماعي بـه مطالعـه ميـزان احسـاس طـرد اجتماعي بين جمعيت كشور تركيه پرداخت و نشان داد كه ٢٥درصد از جمعيـت مطالعـه شـده احساس طرد اجتماعي مي كنند و بين اين جمعيت به ترتيب افراد فقير، بي سواد، مسن، مجـرد و افراد فاقد مسكن بيشترين احساس طرد را دارند. تحقيق دیگری در ژاپـن نشـان داد بخـش هـايي از جمعيـت كـه در مقابـل طـرد اجتماعي بيشترين آسيب پذيري را دارند، لزوما در فقر درآمدي قرار ندارند. طبـق نتـايج این تحقيـق، محروميت در مراحل اوليه زندگي بر بعضي از ابعاد طرد در بزرگسالي، حتي پس از كنترل درآمد، شغل و وضعيت تاهل تأثير دارد. به طوركلي، مطالعات انجام گرفته نشـان مـي دهنـد كـه طـرد اجتمـاعي پديـده اي پيچيـده، چندبعدي و در شكل هاي گوناگون است. بعضي از آنها ديده نمي شوند، اما احساس مـي شـوند. برخي ديگر رؤيت مي شوند، اما كسي در مورد آن صحبت نمي كند و بالاخره، بعضي از شـكل هـا كاملا پنهان اند و ما شايد حتي وجود آنها را حدس نمي زنيم.


زنان شهری فقیر با طرد اجتماعی روبرو هستند
کپی رایت: منبع مطلب